كَوَرگي
 
سیستان برای سومین بار...
زابل پایتخت ایران باستان
 
 

هنگامي كه  گندم  پَلوي وهنوز كاملا" خشك  نشده كمي آن را حرارت  داده  تا داسها سوخته  وجدا گردد .در ادامه در برابرنور مستقيم آفتاب قرار مي دهيم   تا كاملا" خشك  شود . سپس آنها را تكانده  تا دانه ها از خوشه  جدا گردد .وپس از جدا سازي با آسياب دستي بلغورنموده  ودر ديگ  بزرگي كه قبلا" شير تازه  در آن  ريخته ايم قرارمي دهيم   ومي جوشانيم  تا شير كاملا" جذب گندم  بلغور شده گردد . .
حدود 24 ساعت  در همان  ظرفها مي ماند سپس آن  را در برابر حرارت  خورشيد خشك  نموده  وبه  صورت  برنج  دم  كرده و نوش جان  مي كنيم   . گاهي نيز دوشاب (دوشو) روي اين  دم  كرده مي ريزند تا  خوشمزه تر شود 


ارسال شده در تاریخ : پنج شنبه 3 ارديبهشت 1394برچسب:, :: 5:40 بعد از ظهر :: توسط : mojtaba

شيرنك  نيز از انواع ديگر خوراكيهاي است  كه  تهيه آن در سيستان  مرسوم  بوده واستفاده  زيادي خصوصا" دربين  روستائيان  در فصلي خاص از سال دارد .
شيرنك  را از گندمي كه  دانه  آن پر شده است  يعني (پَلويی)كه  تقريبا"  شيرابه درون آن  خشك  شده است تهيه مي كنند.به  اين طريق كه گندم را در برابر آفتاب قرار داده  تا خشك  شود، سپس با دست  آس (آس دستي ) آرد مي كنند وتركيبي از بلغوروآرد به  دست  مي آيد بعد از آن  شيره هندوانه  يا خربزه را كه  قبلا" گرفته  وآماده كرده اند   را دريك  ديگ  باهم  مخلوط مي كنيم  تا آب هندوانه كاملا"  با آرد جذب گردد . پس از جذب كامل مجدداً: در برابر نور آفتاب فرار مي دهيم  تا خشك گردد . معجون  بدست  آمده بايد چند روزي از هم  جدا شده  وبازهم دررير نور خورشيد خشك  مي شودكه  در نهايت  بصورت نخودچي وريزه هاي برنج  در مي آيد .درزمستان  مقداري از اين  معجون به  جاي تنقلات  استفاده مي شد.


ارسال شده در تاریخ : جمعه 17 بهمن 1393برچسب:, :: 8:14 بعد از ظهر :: توسط : mojtaba

http://www.sistaniha.info/imgup/785/1312088112_785_020c10b028.jpg
 مواد مورد نیاز:
 شامل :گندم- پیاز - نمك - تخم گشنیز - زیره سیاه و سبز - تخم شوید - فلفل قرمز و سیاه - زرده چوبه به مقداركافی...
 


 ادامه مطلب...

ارسال شده در تاریخ : یک شنبه 5 بهمن 1393برچسب:, :: 9:23 بعد از ظهر :: توسط : mojtaba

مواد لازم:

کله گوسفند
۱عدد
پاچه گوسفند
۴عدد
پیاز درشت
۱عدد
زردچوبه
۱ قاشق چای خوری
نمک به مقدار دلخواه
فلفل به مقدار دلخواه
آب سرد ۴ لیوان
نخود در صورت تمایل ۱۰۰ گرم

  ظروف و وسایل لازم:یک قابلمه تقریبا ٧ یا ٨ لیتری

 طرز تهیه:طبخ کله پاچه چیزی نیست بجز گذاشتن آن در دیگ و با حرارت بسیار ملایم پختن. هنر این کار تنها در این است که آنرا خوب تمیز کنید و هنگام طبخ آنرا زیاد نجوشانید و در عوض روی حرارت بسیار ملایم آنرا به شکلی دم کنید و استفاده از ادویه کافی که معمولا فقط نمک زردچوبه و فلفل سیاه و فلفل قرمز هندی است از مهمترین ها ست. شما می توانید کله پاچه پاک کرده بخرید یا می توانید برای تمیز کردن کله پاچه آنرا در آب گرم گذاشته تا خون آن خوب از بین برود و این کار را چندبار تکرار کنید تا کله خوب تمیز شود سپس پوست آنرا کنده و نصفش کنید (آرواره و کله )و داخل آنرا کاملا تمیز کنید .

 برای طبخ، کله و پاچه را با هم در یک قابلمه قرار بدهید و آب به اندازه کافی به آن بیفزاید تا جایی که نیمی از کله زیر آب برود بعد یک پیاز را پوست بکنید و به چهار پنج تیکه تقسیم کنید و داخل قابلمه بیندازید همچنین در صورت تمایل می توانید ۱۰۰ گرم یا به اندازه نیاز نخود هم پای آن بریزید زردچوبه هم بزنید و در دیگ را خوب کیپ کنید، حرارت را به صورتی تنظیم کنید که آب زیاد نجوشد و یا حتی نیازی به جوشیدن هم نیست، همین که بتواند درجه آب را به نزدیک صد درجه برساند کفایت می‌کند یا حداکثر و فقط بصورت خیلی ملایم بجوشد.

 شما می توانید کله پاچه را شب بار گذاشته و صبح جهت صبحانه نوش جان کنید .حتما کله پاچه را قبل از بردن سر سفره تمیز کنید و تنها گوشت های قابل خوردن را در ظرف بریزد و استخوان و ضایعات آنرا قبل از سرو کردن از آن جدا کنید. حتما همراه کله پاچه لیمو ترش هم استفاده کنید.


ارسال شده در تاریخ : جمعه 7 آذر 1393برچسب:, :: 1:23 بعد از ظهر :: توسط : mojtaba

تِرمي نوعي  خوراكي سيستاني است.اما اين نوع خوراكي غذا نيست.بلكه  تِرمي نوعي ماده اي شيرين و عسلي رنگ است  كه  انواع  متفاوتي دارد:
1-درختهاي گز سيستان  در فصلي خاص از سال خصوصا" تابستان  كه  به  جهت  شدت  گرما وكمبود آب كافي در قسمتهاي سرشاخه نوعي برآمدگي ايجاد مي گردد. كه  در اين  قسمت  پس از شكافي كه  به  جهت  رشد ايجاد ميگردد ويا شكستن سرشاخه  نوعي ماده اي شيري رنگ  از محل آن  بيرون  زده  اين  ماده  را در اصطلاح  محلي ترمي مي گويند كه  بسيار هم  شيرين  است  ودر گذشته  بعنوان  نوعي خوراكي در بين  روستائيان  مورد استفاده  قرار مي گرفت .
2-گونه اي  از زنبورها ( گوجِ  سورَك ) كه  معمولا" در سيستان  به  وفور يافت  مي شود در فصلي خاص ومعمولا" قبل از توليد مثل در محل لانه  ايجاد شده  نوعي ماده  عسلي رنگ  وشيرين  را در لانه  بوجود مي آورد كه  اين  ماده  كه  معمولا" شيري رنگ  ومتمايل به  شكل عسل است  نيز ترمي زنبور نام  دارد كه  اين  ماده  نيز بعنوان  خوراكي مورد استفاده  قرار مي گيرد .
3-گونه اي ديگر از خارهاي بيابان  است  كه  پس از شكستن  سر شاخه هاي خار نوعي ماده  شيري رنگ  از آن  تراوش مي كند كه  آن  نيز بسيار شيرين  است  وگونه اي ديگر از ترمي مي باشد .


ارسال شده در تاریخ : پنج شنبه 22 آبان 1393برچسب:, :: 11:8 قبل از ظهر :: توسط : mojtaba

  درسیستان گذشته  درهرخانه ای یك تنور ویابه عبارت محلی "تندورخانه" وجودداشت ، هرروز مادرخانه  خمیرآرد او وتنورگرمش باهیزم های فصلی سیستان روبراه بود ، او تافتون خوشمزه وگرم  به اعضای خانواده اش ارزانی میداشت، اعضای خانواده درسابق بجز پدرومادروفرزندان شامل  پدربزرگ ومادربزرگ وعموها نیز می گردید.
 درفرهنگ سیستان وعده های مهم كاری دریك شبانه روز عبارت است از: دَمِ صُب (صبح علی الطلوع) ، دَمِ چاشت(وقت صبحانه) ، دَمِ نیمروز(ظهر) ، دَمِ خَمور(موقع خمیركردن) ، دَم بیگا( غروب) ، دَمِ شُوم(موقع شام) ، دَمِ خو (وقت خواب).
 همانطوركه ملاحظه می كنید دركار روزانه سیستانی ها زمان خمیركردن (ساعت 3تا4بعدازظهر)همانند دیگروعده ها دارای اهمیت وكاملا ثابت است، طوری تنظیم شده كه دقایقی قبل ازغروب آفتاب كارپخت نان توسط مادرخانواده تمام میشود ونان های تافتون روی سفره به دیوارخانه برای سرد شدن تكیه داده شده است.
 وسائل وامكانات مورد نیاز خمیر و پخت نان محلی درسیستان عبارت است از: آردگندم سفیدچه  اززمین سخته (بدلیل داشتن ریس) ، تغار (بزرگی وكوچكی تغاربستگی به تعداعائله خانواردارد) ، نمك اوی(نمك دانی كه درون آن سنگ نمك وآب است) ، سفره ی آردی، كه معمولاً ازنخ پشم خالص گوسفندبافته میشود ، كرباسی ، (الك مخصوص آرد) ، تنور ، آستیكه (برای حفظ دست كسیكه نان درتنور می گذارد ) ، شو تندور(چوب مخصوص بهم زدن آتش داخل تنور) ، لوبندك (وسیله ای برای چسباندن نان به تنور) ، هیزم تنور ( معمولاً ازتپاله ی خشك گاو و یا كرمك كه دراراضی سیستان بسیارفراوان است).
 تنوردرگذشته باخشت خام وبعدها باآجرساخته میشد واین دونوع تنورمعمولا ازداخل باخاك شوره  آستری داده میشد كه نان را درهنگام پخت به خودش حفظ كند ، البته اخیراً نیز تنورهای پیش ساخته ازگِلِ رُس توسط بعضی ازهنرمندان سفالگرسیستانی می سازند كه نیاز به آستری ندارد.
 تنوردرفرهنگ سیستانی احترام خاصی دارد ، تنورهای ساخته شده توسط عشایر كوچ رو هرگز تخریب نمی شود ودرخانه های روستایی نیز برغم ترك خانه تنورآن باقی می ماند ، افراد اعم از كوچك وبزرگ حق ندارند هرگز ازروی خاكستر تنور عبوركنند علت آن هم وجودزره های سوخته نان درداخل آن است .
 در دوران كودكی به كودكان سیستانی آموخته میشود هرگز از كنار دُمول(سوراخ خروجی پایین تنور) عبورنكند وبرای جدی تلقی شدن این آموزش می گفتند كه درداخل دُمول تنور جن وجود دارد ، خاكستر رابرای بهبود زخم های حیوانات بعنوان یك ضدعفونی كننده بكارمی گرفتند.وبلاگ شهریارزاهدان

ارسال شده در تاریخ : یک شنبه 20 مهر 1393برچسب:, :: 8:32 بعد از ظهر :: توسط : mojtaba

تجگی- پوری- شورو- لندو- لتی- گندم بریو- کشک کولی- خرمابریون- قاتق- اشکنه کشته- چولی- بورک- دوغ بر- ماهی شیرپز- کله جوش- رخمی- قروت- پوچ- قتلمه دیگی- اشکنه آرددستمال- اوجیزک- اشکنه انارترش- گرماست- رشته بریو- اوجیزک گشنیز- کلوچه قندی- کلوچه خرمایی- چنگالی- غلور- آچار- کشک زرد- گندم شیر- پلو- مدل- املت سوزی- نان جو- ترکی- آرددستمال- کورگی- قوتوی سیستانی- شیرینک- شیره هندوانه- چمچه ریزک- پله.


ارسال شده در تاریخ : یک شنبه 19 مرداد 1393برچسب:, :: 7:41 بعد از ظهر :: توسط : mojtaba

در سیستان به دلیل وفور ماهی تنوع زیادی در تهیه خوراک ماهی وجود دارد.که این خوراک به ۴ روش آماده می گردد. ماهی تنوری (ماهی کباب)، ماهی سرخ کردنی، لنجو با آب و لنجو با دوغ.(به غذای لنجو، ماهی دیگی و ماهی دوغی نیز گفته می شود)

طرزتهیه ماهی آب پز(لنجو)

مواد لازم:پیاز-روغن-دوغ-ماهی-زردچوبه، نمک و فلفل-آچار زابلی

پیاز را سرخ می کنیم.بعد نمک، فلفل، زردچوبه و آچار و دوغ را هم اضافه می کنیم. و هم می زنیم تا دوغ جوش بیاید اگر دوغ را هم نزنیم می بندد و خراب می شود. (به قول سیستانی ها پچ می شود). اما اگر بجای دوغ از آب استفاده می کنید دیگر نیازی به هم زدن آب نیست.بعد از جوش آمدن دوغ یا آب ماهی را اضافه می کنیم.

ماهی که پخته شد آبگوشت را خالی می کنیم. آبگوشت ماهی آماده است.

برای آماده کردن ماهی دوباره قابلمه حاوی ماهی را روی اجاق می گذاریم روی ماهی با توجه به سلیقه  زردچوبه، نمک و فلفل می ریزند و روی شعله ملایم می گذاریم تا آب مانده ته قابلمه نیز خشک شود.

وقتی آب ماهی خشک شد ماهی نیز آماده خوردن می شود.

توجه داشته باشید که:

ماهی را نباید زیاد هم بزنیدهم زدن زیاد ماهی باعث له شدن آن می شود.زیاد جوشاندن ماهی نیز باعث له شدن ماهی می شود.

تقی خواجه -کارشناس ارشد جامعه شناسی


ارسال شده در تاریخ : چهار شنبه 27 آذر 1392برچسب:, :: 1:49 بعد از ظهر :: توسط : SOHRAB

مواد لازم:گوشت (گوسفند، گاو، مرغ و ..).سیب زمینی.پیاز.زردچوبه، نمک، فلفل.روغن.ادویه آچار (نوعی ادویه محلی زابل که حاوی پیاز، زردچوبه، آرد و .. می باشد).رب گوجه فرنگی

برای آماده سازی آبگوشت روغن را در قابلمه ریخته می گذاریم داغ شود؛ پیاز را در روغن سرخ می کنیم. (پیاز را نمی گذاریم خیلی سرخ شود). گوشت را به پیاز اضافه می کنیم و می گذاریم خوب در روغن و پیاز سرخ شود (هر چه گوشت بیشتر در روغن سرخ شود بعد از اضافه کردن آب نیاز کمتری به روی آتش ماندن دارد).بعد از سرخ شدن ادویه آچار، نمک، فلفل، رب و زردچوبه را هم اضافه می کنیم.
و داخل آن مقداری آب گرم می ریزیم و می گذاریم در این حالت کمی تفت بخورد. بعد از کمی تفت خوردن سیب زمینی را اضافه می کنیم. این مقدار آب که بخار شد و مایعی غلیظ کف قابلمه ماند، دوباره کمی بیشتر از اندازه دلخواه به آبگوشت آب اضافه می کنیم تا هم گوشت خوب بپزد و هم اینکه سیب زمینی خوب پخته شود.
بعضی ها هم سیب زمینی ودانه های انارترش را قبل از اضافه کردن ادویه ها می ریزند. تا سیب زمینی نیز با سرخ شدن نرم شده و زودتر بپزد.
در صورتی که برای زن زائو و یا بیمار آبگوشت را آماده می کنید و گوشت نیز گوشت جوجه می باشد اضافه کردن زیره نیز توصیه می شود.


ارسال شده در تاریخ : چهار شنبه 10 مهر 1392برچسب:, :: 8:38 بعد از ظهر :: توسط : mojtaba

كلوچه خرمایی
مواد لازم برای تهیه كلوچه محلی خرمایی :

آرد -روغن-خمیر مایه -سیاه دانه و رازیانه(بادیو)کنجد و خرما می باشد
طرز تهیه خمیر :
ابتدا خمیر مایه را در نصف لیوان آب ولرم حل كرده سپس در یك ظرفی آب و روغن و خمیر مایه حل شده و رازیانه و سیاه دانه را میریزیم و آرد را به آن اضافه می كنیم و ورز می دهیم آرد باید به اندازه ای اضافه گردد كه خمیر به دست نچسبد روی خمیر پارچه تمیزی می اندازیم و خمیر را به مدت 2-3ساعت در هوای اتاق می گذاریم البته پس ازیك ساعت خمیر را دوباره با روغن ورز می دهیم ..
از طرفی روغن را در ظرفی داغ كرده و هسته خرماها را جدا میكنیم وخرماها را در روغن سرخ می كنیم وقتی خمیر آماده شد به اندازه دلخواه جدا كرده و گرد میكنیم (در اصطلاح محلی چونه میكنیم) چونه های خمیر را به مدت كوتاهی كنار می گذاریم سپس انها را با وردنه پهن كرده و خرما را داخل آن میگذاریم و سه طرف آنرا روی هم میگذاریم تا شكل مثلثی به خود بگیرد مرحله بعد شانه زدن برای زیبایی و سوزن زدن که با نوک تیز چاقو،چنگال و یا چیزی شبیه به آن میتوانید انجام دهید این کاربرای پف نکردن کلوچه است حال كلوچه ما آماده پختن است.
كلوچه ساده (بدون خرما)
مراحل اولیه تهیه خمیر از شیر و آب با هم استفاده می كنیم

 برای تهیه كلوچه ساده همان مراحل بالا را طی می كنیم با این تفاوت كه درصورت تمایل در

خمیر كه آماده شد انرا پهن كرده و قالب میزنیم اگه میخواین خرمایی نکنین به فکر زیبایی ش هم نیستین و به فکر وقتتان هم هستید از چاقو برای برش استفاده کنین
كلوچه قندی
طرز تهیه این كلوچه هم همانند كلوچه خرمایی است البته همانطور كه از اسم این كلوچه پیداست در این كلوچه شكر را در آب حل كرده و خمیر رابا شكرو آب تهیه میكنیم.


*** ضمنا در گذشته خمیر مایه نبوده .. وبرای اینكه خمیر رو ترش كنند به صورت زیر عمل میكردند :
در حالت عادی خمیر برای اینكه به طور عادی خودش ترش بشه زمان خیلی زیادی میبره . و همینطور كه میدونید خمیر مایه عمل تخمیر رو سرعت میده .. اون قدیما یكبار خمیر رو میذاشتن ترش بشه بعدش وقتی كه خمیرشون آماده میشده مقداری از اون خمیر رو میذاشتن توی سفره ای كه خمیرشونو توی اون درست میكردند و دفعه بعد اونو در صورتیكه خشك میشده توی آب حل میكردند و در صورتیكه خوب میمونده در مرحله اول تهیه خمیر بهش اضافه میكردند و دفعه عمل تخمیر زودتر و سریعتر انجام میشده


ارسال شده در تاریخ : شنبه 16 شهريور 1392برچسب:, :: 11:45 قبل از ظهر :: توسط : mojtaba

مواد لازم
سوزي - سير - روغن - آرد - خمير مايه - رازيانه - سياه دانه

سوزي : سبزي وحشي كه به صورت خودرو در منطقه سيستان در فصلي كه گندم رشد مي كند در كنار آن خود را نشان ميدهد ..
آماده كردن سوزي :
سوزي را تميز كرده و سپس بطور كامل شسته و درصافي مي گذاريم ...
آب را در ظرفي جوشانده سپس سوزي را به آن اضافه ميكنيم ... وقتي كه سوزي پخته شد آنرا آبكش ميكنيم ... و بعد از اينكه آب آن گرفته شد و كمي سرد شد آنرا مشت ميكنيم و ساقه هاي درشت آنرا جدا ميكنيم ... وقتي خوب له شد روغن را داغ كرده ... سير را سرخ ميكنيم و سوزي را به آن اضافه ميكنيم تا سرخ شود .

  آماده كردن خمير :
ابتدا خمير مايه را در نصف ليوان آب ولرم حل كرده سپس در يك ظرفي آب و روغن و خمير مايه حل شده و رازيانه و سياه دانه را مي ريزيم وآرد را به آن اضافه مي كنيم و ورز مي دهيم آرد بايد به اندازه اي اضافه گردد كه خمير به دست نچسبد روي خمير پارچه تميزي مي اندازيم و خمير را به مدت 2-3ساعت درهواي اتاق مي گذاريم البته پس ازيك ساعت خمير را دوباره با روغن ورز مي دهيم ..

  خمير آماده شده را به صورت چونه هاي متوسط در آورده و پهن مي كنيم ... سوزي را وسط آن گذاشته و كمي سوزي را پهن مي كنيم.. سپس گوشه هاي خمير را بصورت مثلثي جمع مي كنيم ... و پشت آنرا با چنگال مي زنيم(براي جلوگيري از باد كردن درهنگام پخت ) ... و در تنوري كه از قبل داغ شده مانند نان به ديواره تنور مي چسبانيم ...

البته الان با پيشرفت تكنولوژي از تنورهاي برقي و گازي و فر استفاده مي شود.


ارسال شده در تاریخ : چهار شنبه 6 شهريور 1392برچسب:, :: 7:8 بعد از ظهر :: توسط : SOHRAB

اگر گندم های پلووی خشک شد قابل استفاده بصورت عادی نیست مگر اینکه این گندم ها را آسیاب کنند. وقتی این گندم ها آسیاب شود به دلیل نارس بودن گندم ها چسپندگی شان را از دست می دهند و یا این که کم می شود. و اگر هم کم نشود موقع استفاده در تنور های محلی نان خوبی از این نوع آرد در نمی آید.

به این دلیل بعد از آرد کردن گندم های پلووی خشک شده. با کمی آب در حدی که کمی خیس شود قاطی می کنند. این نوع خوراکی به همین سادگی آماده می شود.

این نوع خوراک همان گونه که ذکر رفت برای مواقعی بوده که گندم های سال قبل کفاف خانواده را نمی کرده. البته گاهی برای تنوع غذایی نیز استفاده می شده است.


ارسال شده در تاریخ : پنج شنبه 31 مرداد 1392برچسب:, :: 5:54 بعد از ظهر :: توسط : ARASTOO

مواد لازم:
زردآلو خشک شده(کشته)                             به مقدار لازم
روغن حیوانی                                              به مقدار لازم
پیاز                                                           یک عدد
نمک و زرد چوبه                                           به مقدار لازم
آب                                                            به مقدار لازم
طرز تهیه:
کشته ها(زردآلو های خشک شده)را از قبل خوب شسته و له می کنیم پیاز را با روغن حیوانی سرخ و زرد چوبه را اضافه می کنیم و بعد کشته ها ی له شده و آب را داخل مواد ریخته و خوب هم می زنیم تا جوش خورده و جا بیفتد .در آخر سرو نموده و  تزیین می نماییم.در قدیم مردم سیستان در ایام ماه مبارک رمضان در موقع سحر از این اشکنه استفاده می کردند چون تشنگی را کم می کند.


ارسال شده در تاریخ : چهار شنبه 9 مرداد 1392برچسب:, :: 9:35 بعد از ظهر :: توسط : mojtaba

یکی دیگر از غذاهای محلی سیستان دوغ برک (dooghbarak) است. که در بعضی از نقاط سیستان به آن درزنک (darzanak) نیز می گویند.
مواد لازم:
دوغ
آرد
زرچوبه
فلفل و نمک
روغن
اول از همه روغن را داغ کرده و آرد را درون روغن ریخته هم می زنیم تا تمام آرد کمی تغییر رنگ دهد. آرد که به رنگ کمی مایل به قهوه ای در آمد دوغ را اضافه می کنیم و بعد از آن هم فلفل و زردچوبه و نمک را اضافه می کنیم.
از زمانی که دوغ را داخل آرد ریخته باید غذا را هم بزنیم تا آرد بصورت گلوله گلوله نشود و غذا خراب نشود و تا زمانی که غذا شروع به جوشیدن نکرده هم زدن را رها نمی کنیم.
وقتی غذا به جوش آمد آماده است…


ارسال شده در تاریخ : یک شنبه 30 تير 1392برچسب:, :: 2:54 بعد از ظهر :: توسط : mojtaba

غذایی آسان و سریع است که فقط با مخلوط کردن کمی سیر و آب آماده سرو می باشد، اما خود کشک زرد بصورت زیر آماده می شود:

مقداری آرد گندم،ادویه های محلی، پیاز خرد یا رنده شده، ماست ترش و کمی سیر را با هم مخلوط و یک خمیر زرد رنگ بدست می آید، سپس آن را به مدت 15 روز درون کیسه ای نخی قرار می دهند تا آب آن کاملا گرفته و خشک شود. بعد آنرا با کمک دست و صافی به صورت پودر در می آورند.چند قاشق از آنرا با کمی روغن و چند حبه سیر رنده شده مخلوط نموده، تفت می دهند و در آخر3 لیوان آب را هم اضافه می کنند.حال آماده سرو می باشد



 ادامه مطلب...

ارسال شده در تاریخ : دو شنبه 26 فروردين 1392برچسب:, :: 4:26 بعد از ظهر :: توسط : ARASTOO

سیستانی ها با نزدیک شدن بهار و انتظار برای آمدن بی بی نوروز،نان خاصی از گندم تهیه می کنند.

برای این کار مادران به میمنت و شاد باش بهار در روزهای سرد اسفند گندم تهیه و آنها را در ظرفی روی پارچه ی تمیزی می خیسانند و می گذارند تا سبز شوند و تا زمان سبز شدن جوانه های گندم مرتب به گندم ها سرکشی می شود تا مبادا پوسیده یا خراب شوند .

وقتی گندم  ها به اصطلاح تجگ زد و جوانه ی آن پدیدار شد جوانه ها را از هم جدا کرده و روی سطح تمیزی زیر نور آفتاب پهن می کنند تا خشک شوند پس از آن جوانه های خشک شده را آسیاب و به صورت پودر در می آورند   با تهیه آرد جوانه ی گندم حالا نوبت آماده کردن خمیر این نان است.برای تهیه خمیر آرد جوانه ی گندم را با مقدارکمی  آرد گندم مخلوط و با آب ،خمیر را تهیه می کنند. پس از اینکه خمیر به اندازه ی کافی ورز داده شد می گذارند تا به اصطلاح ور بیاید سپس خمیر را در ماهیتابه یا دیگ و با کمی روغن می ریزند و روی شعله ی ملایم قرار می دهند و آنقدر روی اجاق  می گذارند تا دو طرف آن برشته شود و در این هنگام آماده ی تناول است.

 تجگی صرف نان نیست بلکه نوعی شیرینی هم محسوب می شود و جزء لاینفک سفره ی عید سیستانی هاست.بزرگترها اعتقاد دارند هر چه هوایی که در آن گندم ها برای تجگ زدن (جوانه زدن) ریخته میشود سردتر باشد تجگی پخته شده شیرین تر است.

 


ارسال شده در تاریخ : جمعه 25 اسفند 1391برچسب:, :: 6:18 بعد از ظهر :: توسط : SOHRAB

در سيستان علاوه بر نان لواش، تافتون، تابه‌اي و...از آرد گندم نوعي نان به نام قليفي پخته مي‌شود

طرز پختن اين نان به اين شکل است که آرد را پس از ورز دادن بسيار، به صورت يک نوار پهن درمي‌آورند و آن را شبيه رولت مي‌پيچند تا به حالت مدور در‌آيد

آنها را درون يک ديگ مسي کاملاً چرب مي‌گذارند و پس از آن در زير ذغال‌هاي گداخته تنور مي‌گذارند تا کاملاً بپزد. اين نان به رنگ قهوه‌اي در مي‌آيد و بسيار خوشمزه است

در سيستان اين نان را خالي و بدون غذا مي‌خورند


ارسال شده در تاریخ : سه شنبه 15 اسفند 1391برچسب:, :: 8:40 بعد از ظهر :: توسط : ARASTOO

مواد لازم
برنج ۲۵۰ گرم-شکر ۵۰۰ گرم-زعفران سائیده یک قاشق مرباخوری-نمک یک قاشق چای خوری-گلاب یک فنجان-خلال بادام ۵۰ گرم-پودر پسته و دارچین به میزان لازم
طرز تهیه
برنج را شب قبل خوب بشویید تا آب آخرین بار آن کاملاً صاف و زلال باشد و با یک لیوان گلاب و ۴-۵ لیوان آب بگذارید برنج خیس بخورد. ۹ لیوان آب را در قابلمه متوسطی ریخته و بگذارید جوش بیاید، بعد برنج را اضافه کرده و آن را هم بزنید تا بجوشد. کف روی آن را با کفگیر بردارید و مرتب برنج را به هم بزنید تا ته نگیرد. شعله را ملایم کنید تا برنج بپزد. شکر را در این مرحله اضافه کنید. خلال بادام را شسته، یک ساعت در گلاب خیس کرده و به شله زرد اضافه کنید. چون شله زرد معمولاً زود ته می گیرد، بعد از اضافه کردن شکر باید مرتب هم بزنید که این مشکل پیش نیاید. اگر احساس کردید شله زرد شما کمی سفت شده، می توانید کمی آب جوش به آن اضافه کنید. برای این که شله زرد شما آب نیندازد، بهتر است روی حرارت ملایم اجاق، شعله پخش کن قرار دهید و بگذارید یک ساعت دیگر بعد از جا افتادن روی حرارت باقی بماند تا آب اضافه آن تبخیر شود، یا آن که در ظرف نسوز کشیده و در فر قرار دهید. شله زرد آماده شده را در ظرف بزرگی کشیده و بعد از ده دقیقه سطح آن را با پودر پسته و دارچین تزئین کنید و بگذارید خنک شود.

 


ارسال شده در تاریخ : جمعه 14 بهمن 1391برچسب:, :: 7:55 بعد از ظهر :: توسط : ARASTOO

غلُر غذایی است از گندم که بنا بر آداب به جا مانده از زمان زرتشت،بین سیستانی ها مقدس شمرده می شود و از همان زمان در ایام خاص به عنوان نذر طبخ می شد.پس از ورود اسلام به ایران و گرویدن سیستانی ها به مذهب تشیع این غذا بعدها در ایام عزاداری(عاشورا و تاسوعا و اربعین) به عنوان نذر طبخ و بین مردم پخش می شود.

گندم که ماده ی اصلی این غذاست یک شو (شب) قبل با حضور اقوام و فامیل که عموماً دختران و پسران جوان هستند تمیز ،شسته و در آب خیس می شود .

دیگ غلُر قبل از اذان صبح بار گذاشته می شود و به مقداری که نیاز است در گندم آب ریخته و پس از جوش آمدن آب ، توسط افرادی که نذر یا حاجتی دارند مرتب هم زده می شود تا جا بیفتد.

همزمان با بار گذاشتن دیگ غلُر صاحب این نذر با توجه به وضعیت مالی خود گوسفند ،گاو یا شتری را قربانی می کند.سپس گوشت نذری با پیاز ، روغن ،ادویه و رب،خوب تفت داده می شود.پس از اینکه گوشت خوب تفت داده شد به مقداری که به اصطلاح غلُر را جَل دهد(کفاف دهد) آب ریخته می شود و می گذارند حسابی جا بیفتد( دیگ غلُر نزدیکی های ظهر تقریبا جا می افتد).وقتی گندم ها به حالت کشدار در آمدند مقداری روغن به دیگ اضافه می شود تا مزه دار شود. غلُر که جا افتاد آتش زیر دیگ خاموش و دیگ خوراک گوشت هم که آماده شده از روی اجاق پایین آورده می شود.

حالا نوبت تقسیم غذای نذریست. در کاسه های پرشده از غلُر مقداری خوراک گوشت ریخته و سپس بین همسایه ها و عزادارن امام حسین پخش می شود.

سیستانی ها معتقدند این غذا بسیار مقدس است و برای شفای بیماران و حفظ سلامتی سعی می کنند در حد یک انگشت هم که شده از این غذا تناول کنند.


ارسال شده در تاریخ : یک شنبه 28 آبان 1391برچسب:, :: 6:24 قبل از ظهر :: توسط : mojtaba

خربزه های محلی سیستان به دلیل نازکی پوست برای مدت طولانی قابل نگهداری نیست .درگذشته ای نه چندان دور ،خربزه های رسیده راباپوست به اندازه یک کف دست به تعداد زیادقاچ کرده وبذرآن راجدانموده وروی سبد چوبی خشک می کردند ودرطول فصل زمستان وگاه شب عیدنوروز مصرف می کردند .به این خربزه خشک شده دراصطلاح محلی چولی(chavai)می گفتند.درسیستان چندین نوع خربزه به عمل می آیدکه معروفترین آنها عبارتنداز:1-سفیدک2-برگ نی 3- اجقونی 4- غلامحسینی 5- جنتی 6- سوزک 7- قندک 8- تخم مرغ سر 9- چپات شتر . ضمناًبه خربزه نارس ولی قابل خوردن،پشمک وخربزه خیلی رسیده گلوگفته می شود.ازنامهای دیگرخربزه،ترک می باشد.

 


ارسال شده در تاریخ : یک شنبه 30 مهر 1391برچسب:, :: 2:28 بعد از ظهر :: توسط : ARASTOO

هندوانه های محلی سیستان چندین نوع است که معروفترین آنها عبارتند از :

1-چیتک2- زمو خانی 3-الجه4-خرمی(هندوانه دراز )5-سرداری (محمدرضا خانی) سیستانیان هندوانه هایی را که می بایست نگهداری می کردند از نوع بزرگ و پوست کلفت ،گوشه ای جدا در پالیز می کاشتند این هندوانه ها در گویش محلی منطقه سیستان ،به کول خانگی معروف بوده است این گونه هندوانه ها را بعد از رسیدن می چیدند و در داخل اتاقهای کم نور ،روی کاه یا ماسه بادی نگهداری می کردند و هفته ای یکبار آن را از این پهلو به آن پهلو می غلتاندند تا مدت زیادی در یک منطقه باقی نماند و با این شیوه تا پایان فروردین ماه نگهداری می کردند.سیستانیان هندوانه های پوست نازک را پس از جدا کردن از بذر ،گوشت آنرا از پوست جدا کرده و له میکردند سپس در داخل دیگهای بزرگ می جوشاندند وبعد صاف کرده و مصرف می کردند که به آن شیره کول می گفتند و همچون مرباهای امروز مصرف می شده است.



ارسال شده در تاریخ : شنبه 11 شهريور 1391برچسب:, :: 8:57 بعد از ظهر :: توسط : mojtaba

مواد لازم
گیاهی به نام سوزی (البته در سیستان) به جای این میشود از اسفناج هم استفاده کرد ولی به خوش طعمی سوزی نمی شود
پیاز-سیب زمینی-تخم مرغ-سیر-نمک - فلفل-روغن
اول از همه باید گیاه سوزی را تهیه کنید
سوزی را در آب جوشانده تا شل شود (چیزی شبیه برنج) آبش را می گیریم و میگذاریم کمی سرد شود در همین زمان که سبزی را می جوشانیم سیب زمینی را آب پز می کنیم و پیاز را سرخ می کنیم
ته قابلمه کمی روغن (اندازه آن با کم یا زیاد شدن سوزی متفاوت میشود) می ریزیم و مواد آماده را درون روغن میریزیم همه اینها را به همراه تخم مرغ (که قبلاً هم زدیم) نمک و فلفل و سیر اضافه میکنیم به سوزی آماده و هم میزنیم تا ته نگیرد
هر وقت که احساس کردید که مواد خوب به خورد هم رفته اند میتوانید استفاده کنید


ارسال شده در تاریخ : دو شنبه 16 مرداد 1391برچسب:, :: 7:47 قبل از ظهر :: توسط : mojtaba

طرز تهيه لندو

موادلازم

خرما 500 گرم

گندم 600 گرم

کنجد به مقدار لازم

برای تهیه این خوراکی اول از همه ،هستهخرما را جدا کرده و در ظرفی که میخواهید غذا را آماده کنید به صورت نپختهبریزید.بعد از آماده کردن خرما نوبت گندم است که بعد از خوب برشته شدن، گرماگرم باید در خرما ریخته شود. کنجد هم به همین صورت اضافه شود. وقتی همه گندم ها وکنجد ها به خرما اضافه شد.مواد رو با هم مخلوط کرده و زیر حرارت سنگین میگذاریم تابهم خوب بچسبند و سفت شوند.بعد از 12 الی 13 ساعت از زیر بار برداشته و به شکلدلخواه در آورده و میل نمایید


ارسال شده در تاریخ : یک شنبه 11 تير 1391برچسب:, :: 7:10 بعد از ظهر :: توسط : ARASTOO

مقداری آرد به همراه کمی ادویه (زرد چوبه ، فلفل ، نمک ، روغن ) در یک دیگ ریخته و هم زده می شود تا سرخ شود و سپس مقداری آب تا حدی که لازم باشد اضافه می کنند ، این معجون را که بصورت یک سوپ درآمده مصرف می نمایندکه آنرا لیتی می گویند

یک ضرب المثل سیستانی در مورداین غذااین گونه است:
و قربون سر همچون نگاره     که هرلیتی پزه ره لیتی خواره
ترجمه : به قربان خدای بزرگ شوم که هر لیتی پزی را با یک لیتی خوری جفت و همسر آفریده و هماهنگ کرده. است


ارسال شده در تاریخ : دو شنبه 22 خرداد 1391برچسب:, :: 5:14 بعد از ظهر :: توسط : mojtaba

در تاریخ سیستان آمده است که گرشاسب هنگامی که بدین زمین رسید و آب زلال هیرمند و هامون را دید و در کنار آن درختان انگور و انار سیستان را مشاهده نمود،عزم سکنی گزیدن در این زمین آباد را گرفت...



 ادامه مطلب...

ارسال شده در تاریخ : جمعه 4 فروردين 1391برچسب:, :: 9:19 بعد از ظهر :: توسط : mojtaba

صفحه قبل 1 2 صفحه بعد

درباره وبلاگ
امیدوارم این یادگاری های مکتوب ناگفته های سرزمینم رابرهمگان روشن نماید. اهورای پاک راشاکرم برآنکه ازجام خدمت ؛به من جرعه ای نوشاندتاگامی درراه اونهم وبه مقام قربش نزدیک گردم. امیدوارم که تلاشم دراهدای این وبلاگ موردرضایت مخاطبین قرارگرفته وباانعکاس نظرات پیرامون مندرجات،مراازانتظارات آینده خودبهره مندفرمایند.
موضوعات
آرشيو وبلاگ
نويسندگان

Alternative content