فیتیله روشن کردن
 
سیستان برای سومین بار...
زابل پایتخت ایران باستان
 
 

سیستانیان درقدیم به کمک پنبه و چوب فتیله‌هایی می ساختند به اندازه  قد یک مداد و پنبه آغشته به روغن و در پشت بام خانه، آتش می‌زدند که هم به تعبیر آنها شگون داشت و هم روشنایی و نور را استقبال و احترام می‌کردند؛ در حقیقت می‌توان گفت آنها به جای شمع‌های امروزی بودند و به تعداد اعضای خانواده نیز درست می‌شد.

بعضی یک شاخه خشکیده گز را به آن پنبه پیچیده و به روغن آغشته و آتش می‌زدند و در پشت بام و به اصطلاح لبه رف ساختمان قرار می‌دادند.


ارسال شده در تاریخ : چهار شنبه 30 اسفند 1391برچسب:, :: 10:1 قبل از ظهر :: توسط : mojtaba

در سپیده دم سال نو براساس یک سنت قدیمی ایرانی و سیستانی، تمام ظروف سفالی که در عرض یک سال از آنها بهره‌برداری شده است از کاسه و کوزه شکسته می‌شد و تکه ‌پاره‌های آنها بر پشت بام جای می‌گرفت یا آنها را بالای بام می‌بردند و همانجا می‌شکستند این کار تقدس داشت و معتقد بودند اگر این کار صورت نگیرد، ارواح پلید که درون آنها جای گرفته‌اند، خانواده و اعضای آنها را ناخوش و زرد روی می‌کنند.


ارسال شده در تاریخ : چهار شنبه 30 اسفند 1391برچسب:, :: 9:57 قبل از ظهر :: توسط : mojtaba

موقع باران در ایام عید به ویژه روز قبل و سه روز نخست، خانم‌ها و دختر خانم‌ها آب باران را می‌گیرند و با آن موهایشان را می‌شویند و بر این اعتقادند که آب باران موهایشان را رشد می‌دهد. صبح عید، اول به سبزه نگاه می‌کنند چون سبزه در این روز نور چشم را زیاد می‌کند، صبح عید به صورت بچه‌ای نگاه می‌کنند که خوش رو و خوش قدم باشد و هنگامی که اهل خانواده از خواب بیدار می‌شوند پس از شستن دست و صورت، دست پدر و مادر را می‌بوسند. صبح زود مادر از خواب بیدار می‌شود و پس از نماز برای فرزندان و همسر و بستگانش دعا کرده و سفره را پهن می‌کند، پدر هم بعد از دعا سر سفره می‌نشیند. از اول صبح عید در تمام زیارتگاه‌ها دهل و سرنا نواخته می‌شد و مردان برای رقص آماده بودند.

در سیستان که از مراکز قدیمی ناهید پرستی بود، شب عید، دختران به کنار هامون می‌رفتندو آواز می‌خواندند.


ارسال شده در تاریخ : چهار شنبه 30 اسفند 1391برچسب:, :: 9:48 قبل از ظهر :: توسط : mojtaba

مردم سیستان اعتقاد دارند که کره زمین بر روی شاخ‌های گاو قرار دارد و گاو هم روی نهنگ، موقع تحویل سال ،گاو زمین را روی شاخ دیگرش می‌برد بنابراین زمین تکان می‌خورد و این حرکت باعث چرخش تخم مرغ بر روی آینه می‌شود.


ارسال شده در تاریخ : چهار شنبه 30 اسفند 1391برچسب:, :: 9:44 قبل از ظهر :: توسط : mojtaba

در سیستان بیشتر کارها به صورت گروهی انجام می‌شودو روحیه تعاون و همکاری در روح مردم سیستان عجین شده است، سیستان به دلیل داشتن غله زیاد و تنوع غلات در یک دوره انبار غله ایران نام گرفته بود. زیادی گندم باعث شده بود تا خانم‌های سیستانی بهترین نانها و شیرینی‌های محلی را بپزند همچنین زیادی غله باعث تنوع و کیفیت نان سیستانی شده و چون کلوچه هم از آرد گندم تهیه می‌شود کلوچه سیستانی (شیرینی مخصوص نوروز) هم از تنوع و کیفیت مطلوبی برخوردار است. نان سال و کلوچه از واجبات سفره سیستانی‌هاست، مردم سیستان با هر وضعیت مالی نان و کلوچه را هنگام تحویل سال داخل سفره‌های خود می‌گذاشتند زیرا اعتقاد مـردم سیستان در صبح روز عید این بود که بی‌بی‌نوروز به تمام خانه‌ها سر زده و سفره را بازدید می‌کند. نان سال، نماد برکت و روزی صاحب خانه بود و کسی که نان سال را بزرگ‌تر و بهتر در سفره داشت به اعتقاد مردم سیستان به همان نسبت در طول سال، برکت به خانه‌اش خواهد آمد.


ارسال شده در تاریخ : چهار شنبه 30 اسفند 1391برچسب:, :: 9:40 قبل از ظهر :: توسط : mojtaba

بهار را با چهار شنبه سوری

تابستان را با آفتاب سوزانش

پاییز را با رنگهای آتشینش

و زمستان را با گرمای دلنشین اجاق ها میشناسم

هزار سال است مسلمانشده ام

اما هنوز شعله های زرتشت

در جانم زبانه میزند


ارسال شده در تاریخ : سه شنبه 29 اسفند 1391برچسب:, :: 12:45 قبل از ظهر :: توسط : ARASTOO

فقط جمعه نیست که دلگیر است ،

کافیست دلت گیر باشد….

 


ارسال شده در تاریخ : دو شنبه 28 اسفند 1391برچسب:, :: 7:5 بعد از ظهر :: توسط : ARASTOO

قضاوت و حل و فصل ِ منازعات بین مردم از زمانی که بشر پا به عرصه ی این زمین خاکی گذاشته ، به عنوان لازمه زندگی بشر به وجود آمده است. و این نیاز زمانی پررنگ تر و مهم تر شد که زندگی بشر جنبه ی اجتماعی تری به خود گرفت و به تدریج با بالیدن بشر و رشد آن ، قضاوت و حل و فصل منازعات به دلیل پیچیدگی مشکلات انسان ها ، پیشرفته تر شد.



 ادامه مطلب...

ارسال شده در تاریخ : دو شنبه 28 اسفند 1391برچسب:, :: 4:18 بعد از ظهر :: توسط : ARASTOO

 موسیقیدان، محقق، آهنگساز، شاعر و نوازنده ی سنتور، متولد دهم شهریور ۱۳۳۳در زابل




 ادامه مطلب...

ارسال شده در تاریخ : دو شنبه 28 اسفند 1391برچسب:, :: 3:35 بعد از ظهر :: توسط : ARASTOO

امروزه در سيستان بجز مادربزرگها كه عنوان « بي بي » را از آن خود مي سازند ، زنان سيّد و زنان خان و سردار و بزرگان و ريش سفيدان و شكسته بندهاي يك فاميل نيز ، اين عنوان را دارا مي شوند . بنابراين دادن عنوان « بي بي » به دختران و زنان و مادران بزرگوار سيستاني ، پيشينه اي بسيار كهن دارد .



 ادامه مطلب...

ارسال شده در تاریخ : یک شنبه 27 اسفند 1391برچسب:, :: 6:29 بعد از ظهر :: توسط : ARASTOO

سفره عید در منطقه سیستان شکل مخصوص به خود را دارد، به طوری که در شهر تقریباً همان هفت سین است اما در روستا شامل قرآن، نان سال که جزو جدانشدنی از سفره عید است، قتلمه، تجگی (سمنو)، یک آینه که روی آن یک تخم مرغ خام می‌گذارند و کلوچه است.

نان سال و کلوچه از واجبات سفره سیستانی است. خمیر آن همانند کلوچه آماده و نانی بزرگ در داخل تنور پخته می‌شود وهمان تافتون سیستانی است.

برای هر خانواده فقط یک عدد و در سفره موقع تحویل سال باید داخل سفره باشد. مردم معتقدند؛ (بی بی نوروز) هنگام تحویل سال به همه خانه‌ها سر میزند تا ببیند که آیا نان در سفره هست یا خیر؟ و آن را نماد برکت روزی صاحب خانه می‌دانستند، نان سال برکت را برای مدت یکسال در خانه حفظ خواهد کرد.


ارسال شده در تاریخ : یک شنبه 27 اسفند 1391برچسب:, :: 6:25 بعد از ظهر :: توسط : ARASTOO

وی ادیب وفاضل زمان خویش بوده است.امین احمدرازی،لطافت طبع وشیوای سخن وشعرفریدالدین رابسیارستوده است وازاوبه عنوان فریدعصرووحیددهریادمی کند.عوفی نیزعظمت وی راچنین بیان می کند:فریدالدین سجزی شاعری است که بربساط فضیلت ،شاه بودوبرآسمان هنر،ماه،رباعیات زیرازاین شاعراست:

راه دل من،آن بت دلخواه زند

وزدوست عجب نبود،اگرراه زند

چاهی است که چاه زنخش می گوید

زلفش همه دل برسرآن چاه زند


ارسال شده در تاریخ : یک شنبه 27 اسفند 1391برچسب:, :: 6:22 بعد از ظهر :: توسط : ARASTOO

مِه مِموُنِ شماَ مَه غریباَستو
من مهمان شما هستم و غریبم
مه دَر شَرِ شما بِی نَصیب اَستو
من درشهر شما هستم ولی بب نصیبم
سَر پِتُک گَز نوبَهار اُمدَه
بهار آمده و بر سر درختان گز نشسته است
بهار اُمدَنُ کَلگیراَ وَبار اُمدَه
بهار آمده است و مزرعه ها به بار نشسته است
دلِم نَ سیِ کنی پَسِ دَر نلی
دلم را نگاه کن مبادا پشت در بگذاری
کِ در موندی یَه پِش تو وَمَیار اومدَه
درمانده ایست که به درگاه جوانمردیت به پناه امده
شَرِ شماَ که شَرِ پَلَوُنونَه
شهر شما که شهر پهلوانان است
سَر کنگری یو و غور آسمونَه
(
و آواز جوانمردی و پهلوانی اش)تا بلندای آسمان رفته
اَزی شاخ بلند ایف و صد ایفَ
حیف و صدحیف که از این شاخ بلند بالا
دل اَراز مه بی نصیب مونَه
دل رنجیده من بی نصیب بماند
اَمو تَندوره که کَتک ور دارَه
آن تنوری که افروخته و گداخته است
از گور گور دل کِه مِه خوَر دارَه
از گرگر دل من با خبر است
دردمنَه مَگَه فَه مَه اُ درختِه
درد مرا مگر آن درختی بداند
که زخم شاخَه زیر تَپ تورَداره
که زخم شاخه زیر ضربه تبر دارد

ازآلبوم خواننده جوان:محسن ذوالفقاری


ارسال شده در تاریخ : جمعه 25 اسفند 1391برچسب:, :: 6:25 بعد از ظهر :: توسط : SOHRAB

سیستانی ها با نزدیک شدن بهار و انتظار برای آمدن بی بی نوروز،نان خاصی از گندم تهیه می کنند.

برای این کار مادران به میمنت و شاد باش بهار در روزهای سرد اسفند گندم تهیه و آنها را در ظرفی روی پارچه ی تمیزی می خیسانند و می گذارند تا سبز شوند و تا زمان سبز شدن جوانه های گندم مرتب به گندم ها سرکشی می شود تا مبادا پوسیده یا خراب شوند .

وقتی گندم  ها به اصطلاح تجگ زد و جوانه ی آن پدیدار شد جوانه ها را از هم جدا کرده و روی سطح تمیزی زیر نور آفتاب پهن می کنند تا خشک شوند پس از آن جوانه های خشک شده را آسیاب و به صورت پودر در می آورند   با تهیه آرد جوانه ی گندم حالا نوبت آماده کردن خمیر این نان است.برای تهیه خمیر آرد جوانه ی گندم را با مقدارکمی  آرد گندم مخلوط و با آب ،خمیر را تهیه می کنند. پس از اینکه خمیر به اندازه ی کافی ورز داده شد می گذارند تا به اصطلاح ور بیاید سپس خمیر را در ماهیتابه یا دیگ و با کمی روغن می ریزند و روی شعله ی ملایم قرار می دهند و آنقدر روی اجاق  می گذارند تا دو طرف آن برشته شود و در این هنگام آماده ی تناول است.

 تجگی صرف نان نیست بلکه نوعی شیرینی هم محسوب می شود و جزء لاینفک سفره ی عید سیستانی هاست.بزرگترها اعتقاد دارند هر چه هوایی که در آن گندم ها برای تجگ زدن (جوانه زدن) ریخته میشود سردتر باشد تجگی پخته شده شیرین تر است.

 


ارسال شده در تاریخ : جمعه 25 اسفند 1391برچسب:, :: 6:18 بعد از ظهر :: توسط : SOHRAB

بی تو یک روز در این فاصله ها خواهم مرد

مثل یک بیت ته قافیه ها خواهم مرد

تو که نیستی همه ثانیه ها سایه شدند

سایه در سایه آن ثانیه ها خواهم مرد

شعله ها بی تو زبی رنگیه دریا گفتند

موج در موج در این خاطره ها خواهم مرد

گم شدم در قدم دوری چشمان بهار

بی تو یک روز در این فاصله ها خواهم مرد


ارسال شده در تاریخ : جمعه 25 اسفند 1391برچسب:, :: 6:10 بعد از ظهر :: توسط : SOHRAB

مردم روستايي سيستان از قرن‌ها پيش براي ساختن بندها و لايروبي رودخانه و انهار بزرگ، دو ماه از سال را با رضايت کامل به بيگاري مي‌پردازند که به گويش محلي آن را «اشر» مي‌گويند، از اين رو در هنگام لايروبي به منظور افزايش نيروي کار کشاورزان، يکي از آنان از ميان جمعيت با صداي بلند (در هنگام خستگي) اظهار مي‌دارد:
اين نوح نبي، کرم از علي هر کس محمدي است، غلام علي
هر که آقايش علي يه به آواز جلي بگه يا علي
پس از اينکه همه پاسخ دادند و گفتند «يا علي»، همان شخص مجدداً اظهار مي‌دارد: لال نگردي بلندتر بگک يا علي. سپس جمعيت با صداي بلندتر مي‌گويند «يا علي!». مجدداً اظهار مي‌دارد:

بارها گفت محمد که علي جان من است که به جان علي و نام محمد صلوات
بعضي اوقات نيز چنين مي‌گويند:
برش برش ذوالفقار جهنم است پاي کوه
کشته است برزگر خاکسار توان بده تيشه کو، آلو کو
عده‌اي نيز در هنگام لايروبي و کارهاي گروهي اين ترانه را مي‌خوانند:
او ور سر سنگ قلقلي مي‌خوانه بلبل سر شاخ يا علي مي‌خوانه
اگه خسته جاني بگو يا علي اگه ناتواني بگو يا علي


ارسال شده در تاریخ : چهار شنبه 23 اسفند 1391برچسب:, :: 9:41 بعد از ظهر :: توسط : SOHRAB

چنان شد ز گفتار او پهلوان.كه گفتى بر افشاند خواهد روان‏

گله هرچ بودش بزابلستان.بياورد لختى بكابلستان‏

همه پيش رستم همى راندند.برو داغ شاهان همى خواندند

هر اسپى كه رستم كشيديش پيش.بپشتش بيفشاردى دست خويش

 



 ادامه مطلب...

ارسال شده در تاریخ : چهار شنبه 23 اسفند 1391برچسب:, :: 9:33 بعد از ظهر :: توسط : SOHRAB

گل گل از جمله بازی های شبانه روستاییان شهرستان زابل است که پس از فراغت از کار روزانه با جمع شدن پیر و جوان در کوچه یا میدان روستا انجام می شود. این بازی گروهی با هدف ایجاد ساعاتی مفرح و شاد برای اهالی روستا بعد از تشکیل دو تیم پنج تا ۱۰ نفره متشکل از تمام گروه های سنی قابل اجراست.

اعضای هر دو تیم در میدان بازی (زمینی به مساحت حدود ۳۰ متر) جمع می شوند و سر دسته هر دو گروه نام گلی را به صورت محرمانه بین خود انتخاب می کند. هر سر گروه به نوبت از بازیکنان خود سوال می کنند، گچگو (بچه ها) گل گل از گلها چه گل و افراد شرکت کننده نیز هر یک نام گل های مختلف را می گویند.

سر دسته هر گروه سعی می کند با راهنمایی های مختلف از جمله گل گل میان باغ یا گل گل میان پالیز (مزرعه هندوانه و خربزه) افراد را برای یافتن نام گل مورد نظر راهنمایی کند. هر تیمی که زودتر نام گل مورد نظر را بگوید برنده است و اعضای گروه بازنده باید از ابتدای محل تا انتهای آن نفرات برنده را سواری (کولی) دهند.


ارسال شده در تاریخ : چهار شنبه 23 اسفند 1391برچسب:, :: 9:29 بعد از ظهر :: توسط : SOHRAB

معاون وزیرسابق بهداشت ودرمان جمهوری اسلامی ایران



 ادامه مطلب...

ارسال شده در تاریخ : چهار شنبه 23 اسفند 1391برچسب:, :: 8:46 بعد از ظهر :: توسط : ARASTOO

ازتعداد313نفریاران خاص امام مهدی (ع)که درواقع کارگزاران جهانی ایشان هستندودرابتدای ظهورخدمت حضرت اجتماع می کنند،تعداد3نفرآنهاسیستانی هستند

(منتخب التواریخ صفحه1119)


ارسال شده در تاریخ : چهار شنبه 23 اسفند 1391برچسب:, :: 8:25 بعد از ظهر :: توسط : ARASTOO

دکتر زهره شیرازی متولد روستا ی تمبکای زابل، پایان نامه دکتری خود را در فرانسه دفاع کرد و فارغ التحصیل شد . وی اولین گیاه باستانشناس ایران است .

مقالات زیر از کارهای وی می باشد :

گزارش مقدماتي پژوهش هاي باستان گياه شناختي در تپه دامغاني سبزوار، بهار 1387

سمفوني ايران و چين در باغ

فضاي جمعي در گذر زمان، خيابان شانزليزه

دگرگوني رويكرد طراحي پروو از پاريس تا لندن

ارزيابي روند تحول رويكردهاي پيتر لاتز در دو پارك زاربروكن و دورا

گزارش مقدماتي مطالعات باستان گياه شناسي در تپه زاغه : تلاش براي بازسازي پوشش گياهي دشت قزوين در هزاره ششم پيش از ميلاد


ارسال شده در تاریخ : دو شنبه 21 اسفند 1391برچسب:, :: 9:24 بعد از ظهر :: توسط : mojtaba

20اسفندروزتولد وبلاگ سیستان برای سومین بار...

 


ارسال شده در تاریخ : یک شنبه 20 اسفند 1391برچسب:, :: 9:13 بعد از ظهر :: توسط : mojtaba

یعقوب لیث هرگز اجازه نمی داد که سربازانش در شهر پراکنده باشند یا با مردم مناسباتی پیدا نمایند و اصولاً فرصت آسودگی و آسایش و عیش و نوش برای آنان نمی گذاشت و همۀ سرداران سپاه خود را نیز چنین عادت داده بود و اگر کسی خلاف می کرد، به سختی او را مجازات می داد.



 ادامه مطلب...

ارسال شده در تاریخ : شنبه 19 اسفند 1391برچسب:, :: 8:58 بعد از ظهر :: توسط : mojtaba

از این طایفه شجره‌نامه مکتوب و مستندی در دست نمی‌باشد، بلکه اطلاعات بصورت سینه به سینه به نسل فعلی انتقال یافته‌است.این طایفه خود را از اعقاب سلجوقیان می‌شمارند و عقیده دارند که زادگاه اولیه اجدادشان جلگه سلجوقیان است و جای این جلگه که پایین تر ازخواف کنونی است، مشخص می‌کنند.



 ادامه مطلب...

ارسال شده در تاریخ : شنبه 19 اسفند 1391برچسب:, :: 8:47 بعد از ظهر :: توسط : mojtaba

مـردم سیستـان در روزهـای آخـر اسفند ماه هر سال برای یاد در گذشتگان به گورستان‌ها می‌روند و این رسم از سال‌های دور در این منطقه مرسوم بوده و این احترامی برای رفتگان است. در روزهای پایانی سال مردم به قبرستان‌ها می‌روند تا یادی از گذشتگان خود داشته باشند و اگر کسی تا یک ماه قبل از عید یا در همان سال فوت کرده باشد یاد او را در آخر سال گرامی داشته و اقوام و آشنایان بعد از برگزاری مراسم سالگرد برای برگزاری هر جشنی آزاد می‌شدند و اصولاً اینگونه عمل می‌کردند که در یک شب جمعه نزدیکان خود را برای صرف شام دعوت می‌کنند که این از سنت‌های بسیار دور ایرانیان و به ویژه سیستانی‌ها است. علاوه بر این قبل از عید نوروز برای نذر برای درگذشتگان خود نان روغنی می‌پختند و تقسیم کرده و چراغ روشن می‌کردند.


ارسال شده در تاریخ : جمعه 18 اسفند 1391برچسب:, :: 6:35 بعد از ظهر :: توسط : ARASTOO

درباره وبلاگ
امیدوارم این یادگاری های مکتوب ناگفته های سرزمینم رابرهمگان روشن نماید. اهورای پاک راشاکرم برآنکه ازجام خدمت ؛به من جرعه ای نوشاندتاگامی درراه اونهم وبه مقام قربش نزدیک گردم. امیدوارم که تلاشم دراهدای این وبلاگ موردرضایت مخاطبین قرارگرفته وباانعکاس نظرات پیرامون مندرجات،مراازانتظارات آینده خودبهره مندفرمایند.
موضوعات
آرشيو وبلاگ
نويسندگان

Alternative content