غلُر
 
سیستان برای سومین بار...
زابل پایتخت ایران باستان
 
 

غلُر غذایی است از گندم که بنا بر آداب به جا مانده از زمان زرتشت،بین سیستانی ها مقدس شمرده می شود و از همان زمان در ایام خاص به عنوان نذر طبخ می شد.پس از ورود اسلام به ایران و گرویدن سیستانی ها به مذهب تشیع این غذا بعدها در ایام عزاداری(عاشورا و تاسوعا و اربعین) به عنوان نذر طبخ و بین مردم پخش می شود.

گندم که ماده ی اصلی این غذاست یک شو (شب) قبل با حضور اقوام و فامیل که عموماً دختران و پسران جوان هستند تمیز ،شسته و در آب خیس می شود .

دیگ غلُر قبل از اذان صبح بار گذاشته می شود و به مقداری که نیاز است در گندم آب ریخته و پس از جوش آمدن آب ، توسط افرادی که نذر یا حاجتی دارند مرتب هم زده می شود تا جا بیفتد.

همزمان با بار گذاشتن دیگ غلُر صاحب این نذر با توجه به وضعیت مالی خود گوسفند ،گاو یا شتری را قربانی می کند.سپس گوشت نذری با پیاز ، روغن ،ادویه و رب،خوب تفت داده می شود.پس از اینکه گوشت خوب تفت داده شد به مقداری که به اصطلاح غلُر را جَل دهد(کفاف دهد) آب ریخته می شود و می گذارند حسابی جا بیفتد( دیگ غلُر نزدیکی های ظهر تقریبا جا می افتد).وقتی گندم ها به حالت کشدار در آمدند مقداری روغن به دیگ اضافه می شود تا مزه دار شود. غلُر که جا افتاد آتش زیر دیگ خاموش و دیگ خوراک گوشت هم که آماده شده از روی اجاق پایین آورده می شود.

حالا نوبت تقسیم غذای نذریست. در کاسه های پرشده از غلُر مقداری خوراک گوشت ریخته و سپس بین همسایه ها و عزادارن امام حسین پخش می شود.

سیستانی ها معتقدند این غذا بسیار مقدس است و برای شفای بیماران و حفظ سلامتی سعی می کنند در حد یک انگشت هم که شده از این غذا تناول کنند.


ارسال شده در تاریخ : یک شنبه 28 آبان 1391برچسب:, :: 6:24 قبل از ظهر :: توسط : mojtaba

آخوراسب رستم یاپای رخش رستم اين اثر در دو كيلومتري جنوب غربی حوضدار واقع شده است . در اين مکان بقاياي يك تپه مركزي به ابعاد حدود 15 متر در 7 متر به صورت مخروبه وجود دارد كه گوشه و كنار آن بقاياي آثار خشتي ديده مي شوند . در حدود 60 متري اين تپه كوچك بقاياي يك بناي بيضي شكل نيز ديده مي شود كه حدود 10 متر از سطح زمينها ی اطراف بلندتر است و آثار ديواري خشتي ودايره شكل با قطر حدود 70 متربر روي آن وجود دارد . اين بنا داراي دروازه اي به پهناي دو متر است . در سيستان هر بناي گرد را آخور اسب رستم مي دانند ، اما به نظر مي آيد در اينجا آثار دوران ساساني و احتمالاً اسلامي و جود دارد كه در روي آثار پيش از تاريخي ( هم زمان با دوره دوم شهر سوخته ) بنا شده است .

 


ارسال شده در تاریخ : جمعه 26 آبان 1391برچسب:, :: 9:54 قبل از ظهر :: توسط : ARASTOO

دردوره محمدشاه مقدمات تمکین روساوبزرگان سیستان ازحکومت مرکزی ایران فراهم شده بود.امابه دلیل اینکه محمدشاه نتوانست پس ازتصرف هرات درآن جااعمال قدرت کندودربرخوردباقوای انگلیس نیزکاری ازپیش نبرد،اعتبارسیاسی ونظامی اش راازدست دادوحاکمان سیستان همچنان استقلال شان راحفظ کردند.بااینحال،هنگامی که حاکمان هرات وقندهارتلاش هایی رابرای نفوذدرسیستان آغازکردند،دولت ایران به این دوحکمران دست نشانده اش هشداردادکه ازدست اندازی به سیستان خودداری کنند.

کتاب افغانستان وایران-یوسف متولی حقیقی-ص276


ارسال شده در تاریخ : جمعه 26 آبان 1391برچسب:, :: 9:46 قبل از ظهر :: توسط : ARASTOO

به خلیفه بگو که من اکنون بیمارم و اگر بمیرم هر دو از دست یکدیگر راحت میشویم اگر بمانم بین ما جز شمشیر نخواهد بود این مال و ملک و زر به نیروی هوش و همت گرد آورده ام نه از پدر به ارث بردم ،نه از تو به من رسیده است نیاسایم تا سرت به مدینه فرستم و خاندانت را نابود سازم یا به آنچه گویم عمل کنم یا به نان و جو و ماهی و تره باز میگردم


ارسال شده در تاریخ : پنج شنبه 25 آبان 1391برچسب:, :: 6:57 بعد از ظهر :: توسط : mojtaba

بــی‌کس ، بــی‌مار ، بــی‌زار ، بــی‌چاره ،بــی‌تاب ،  بــی‌یار ،بــی‌دل ، بـی‌ریخت،بــی‌صدا ، بــی‌جان ، بــی‌نوا،بــی‌حس ، بــی‌عقل ، بــی‌خبر ، بـی‌نشان ، بــی‌بال ، بــی‌وفا ، بــی‌کلام
،بــی‌جواب ، بــی‌شمار ، بــی‌نفس ، بــی‌هوا ، بـی‌خود،بــی‌داد ، بــی‌روح، بــی‌هدف ، بــی‌راه ، بــی‌همزبان ،بــی‌تو،بــی‌تو،بــی‌تو...

 


ارسال شده در تاریخ : پنج شنبه 25 آبان 1391برچسب:, :: 6:49 بعد از ظهر :: توسط : mojtaba

چل چل (به فتحه چ وسکون ل )نام بازی است ازبازی های آبی محلی سیستان ،که دررودخانه پرآب یااستخر باحضور یک نفر داور قابل اجرا می باشد
اهداف بازی
تقویت کلیه عضلات بدن وسرعت
وسایل بازی
تکه ای چوب ورودخانه یااستخرآب وتعدادبازیکنان بصورت نامحدود می باشد
نحوه بازی
هرگروه دریک طرف رودخانه یااستخر قرارمیگیرند داوریک تکه چوب (5تا10سانتی متر)راوسط رودخانه یااستخرومیان دوتیم پرتاب می کند.افرادهرتیم شناکنان ودرحالی که باآب پاشی ازپیشروی گروه دیگرجلوگیری کرده، چوب را برداشته و خودرابه محل اولیه رسانده واعلام یافتن چوب رامی نماید.هرتیم که امتیازبیشتری راکسب کندبرنده خواهدبود
نام این بازی احتمالا از صدای آب گرفته شده وقتی که بازیکنان دو تیم در آب شنا می کنند صدایی به وجود می آید که در سیستان با این نام معروف است


ارسال شده در تاریخ : پنج شنبه 25 آبان 1391برچسب:, :: 6:44 بعد از ظهر :: توسط : mojtaba

یكى از مهم ترین و شاخص ترین بناهاى تاریخى این محل ، آتشكده اى است قدیمى كه زمان ساخت آن به سده یكم پس از میلاد باز مى گردد. كوه خواجه در دوره ساسانى كمتر مشابهى در دیگر نقاط كشور داشته و تنها آتشكده تخت سلیمان از برخى جهات با دوره ساسانى كوه خواجه بویژه آتشكده آن قابل مقایسه است

آتشكده مذكور داراى یك تالار مركزى در وسط و راهروهایى در اطراف است كه در نهایت به ورودى اصلى آن در جلو ختم مى گردد و مطابق با سبك چهارطاقى هاى آن دوره ساخته شده است. (آتشدان، اتاق طواف، رواقها) ویرانه هایى نیز در اطراف آن وجود دارد كه مربوط به دوره هاى اشكانى و ساسانى است


ارسال شده در تاریخ : شنبه 20 آبان 1391برچسب:, :: 8:46 بعد از ظهر :: توسط : SOHRAB

این پل بر روی رودخانه پریان مشترک مرز ایران و افغانستان (میلک زابل) ساخته شده است و به لحاظ تجاری از اهمیت ویژه ای در اتصال ایران به افغانستان دارد و نیز بسیار استراتژیک می باشد. این پل ۳۲۰ متر طول و ۱۲ متر عرض دارد.(۸ متر سواره و از هر طرف 2 متر پیاده رو دارد)

این پل دارای ۱۶ دهانه ۲۰ متری و از جمله پروژه های بسیار مهم جاده ترانزیتی چابهار به میلک زابل بشمار می آید. این پل را مهندسین مشاور پاسیلو طراحی و کار ساخت وپیمانکاری آن را شرکت شوسه با اعتباری بالغ بر دو میلیاردو دویست میلیون تومان انجام داده است.


ارسال شده در تاریخ : شنبه 20 آبان 1391برچسب:, :: 8:30 بعد از ظهر :: توسط : SOHRAB

جامانده است

چیزی جایی

که هیچ گاه دیگر

وهیچ جای دیگر

هیچ چیز

بجایش نیست!!


ارسال شده در تاریخ : جمعه 19 آبان 1391برچسب:, :: 8:50 بعد از ظهر :: توسط : ARASTOO

اشك در چش يو جمه
صداي موبايله كم مينه مله رو بالشت سر خا
موبايل انوز داره پخش مينه
خوشا مله
خوشا ملو خوشا روزه كه بازه دست و روي سفي نماي چاپ و چوبازي بي همتاي سيستون مره سوقو بره ور هركه سراغ پرسون سيستونه او وقت شايد كسه قدره حبيب الله مير آتشگر بدونه
صداي دهل و ساز از زير رو مي آيد
اشك نا خود خواسته از چش يو مزنه بورو
رفيقو مپرسه چكارشته؟
ميگه
حس نوستالژيك


ارسال شده در تاریخ : جمعه 19 آبان 1391برچسب:, :: 8:47 بعد از ظهر :: توسط : ARASTOO

اداره سیستان تامرگ نادردردست خاندان کیانی که ازروزگاران کهن برمنطقه حکومت می کردند،بود.بااستقرارسلسله صفوی وورودعناصرجدیدکم کم این توازن به هم خوردوبه مرورپایه های حکومت کیانیان سست گردیدوخاندان های دیگردرسیستان نیروگرفتند.ملک بهرام آخرین امیربااهمیت خاندان کیانی است که برسیستان فرمانروایی کرد.دردوره اوآثارعام المنفعه فراوانی درسیستان ایجادگردیدوملک حمزه آخرین امیراین خاندان بودکه درسال1262ق.فوت کرد.بعدازفوت اوسیستان بین4طایفه سنجرانی-شهرکی-نارویی-سرابندی تقسیم گردید.

محمدرضاخان سرابندی که قدرتمندترین حاکم سیستان بوددارای گسترده ترین وحاصل خیزترین سرزمینهای سیستان بود.سه کوهه،چلنگ وبخشهایی ازمرکزوحوالی رودبزرگ سیستان(شیب آب)درتسلط وی بود.

علی خان سنجرانی که بعدازمحمدرضاخان سرابندی،قدرتمندترین فردبود،برناحیه شمال تارودخانه خوسپاس ودرشمال شرق تادریاچه هامون ودرغرب بااولین شعبه ای که ازهیرمندجداشده وبه دریاچه می ریخت،تسلط داشت.

هاشم خان شهرکی بردشتک،پولکی وقسمتهایی ازمرکزوحوالی رودبزرگ سیستان تسلط داشت.

دوست محمدخان رئیس ایل بلوچ نارویی،بر برج علم خان وبخش جنوب شرقی سیستان فرمان می راند.

جورج پیترتیت.کتاب سیستان-ص176


ارسال شده در تاریخ : پنج شنبه 18 آبان 1391برچسب:, :: 6:41 بعد از ظهر :: توسط : ARASTOO

فتحعلی شاه قاجاربه دلیل آغازشورشهای داخلی وجنگ های طولانی باروسیه،فرصت توجه به سیستان راپیدانکرد.ازطرفی افغانستان نیزپس ازفوت تیمورخان حاکم،درگیرمنازعات فرزندانش که34نفربودند،گردید.این وضعیت،40سال استقلال واقعی سیستان رادربرداشت وحکام این منطقه،ازشرایط دودولت مجاور، به نفع خوداستفاده کرده وروزبه روزبراستقلال داخلی شان افزودند.

کتاب ایران وقضیه ایران-جورج ناتانیل کرزن-ج1-ص310


ارسال شده در تاریخ : پنج شنبه 18 آبان 1391برچسب:, :: 6:39 بعد از ظهر :: توسط : ARASTOO

مگیرو که تو سر شاعر قرنی
نمتنی که اینجا نقش نو پرنی
نمتنی بوگی لعنت و شعر تو
شعر که جز مه ایچکه از برنی(ست
نمتنی بوگی که دروغ اصل تره
دنیای ما صحرای محشر نی
نمتنی بوگی جز ای گپ نیه
رو دل ما جو ور ای گپا ور نی
خودکارو دفتر از تو شعر از تو
مثل کوته گوش ما جو کر نی
گفته گپ نو دره یو مونده
سیستونی میگه گپ آخر نی

تقی خواجه


ارسال شده در تاریخ : سه شنبه 16 آبان 1391برچسب:, :: 11:42 قبل از ظهر :: توسط : SOHRAB


ارسال شده در تاریخ : سه شنبه 16 آبان 1391برچسب:, :: 11:37 قبل از ظهر :: توسط : SOHRAB

چنین گویند که بلقیس بیمار شد و آصف منهیان به اطراف ممالک فرستاد که جایی تعیین نمایند که هوای او در طراوت وسردی و گرمی حد اعتدال داشته باشد آن مقام را موافق یافتند در سیستان که در دیار باد بود دیوان را حکم کردند که یک فرسخ تختی مدور از سنگ در غایت رفعت ساختند و مدت چهل روز بلقیس در میان دریا برفراز آن کوه (خواجه)بود وبعد از صحت متوجه مقر سلیمان گردید.


ارسال شده در تاریخ : سه شنبه 16 آبان 1391برچسب:, :: 11:32 قبل از ظهر :: توسط : SOHRAB

عیدغدیر برهمشهریان شیعه سیستانی مبارک


ارسال شده در تاریخ : جمعه 12 آبان 1391برچسب:, :: 6:5 بعد از ظهر :: توسط : SOHRAB


ارسال شده در تاریخ : جمعه 12 آبان 1391برچسب:, :: 6:57 قبل از ظهر :: توسط : ARASTOO

کتاب:فرش سیستان
پژوهش و نگارش : خدارحم بزی غلامعلی خمر محمود رضا میر لطفی حمید حیدری مکرر
ویراستار : حیدر علی دهمرده
چاپ : ایران چاپ
تیراژ:7 هزار نسخه
سال انتشار : 1382
ناشر : دانشگاه زابل


ارسال شده در تاریخ : جمعه 12 آبان 1391برچسب:, :: 6:49 قبل از ظهر :: توسط : ARASTOO

این بازی بین 5تا10نفراجرامی شود
نحوه بازی:
دروهله اول، همه بازیکنان درکناردیوارنشسته پشت خودرابه دیوارزده وپاهای خودرادرکنارهم دراز می کنندهمه ی افرادشروع به خواندن شعر:
کریچوکریچو پندونه-موش رفته باله خونه همسایه-همسایه ر دوز برده-دوزو صحرابرده-یکه وتنهابرده می کنند
وهمراه باخواندن شعربادستهای خودمفاصل زانو و روی کشکک راماساژمیدهند
(
یک حالت مالش وگرم کردن)وبعدازپایان شعریکی یکی ازجای خودبلندمیشوند
واین بلندشدن بدین خاطراست که ازپاقسمت ماساژداده شده صدامیدهد.که دراصطلاح محلی به آن می گویندکریچ وهرکدام ازاین بازیکنان که پایش صدا کند برنده است وامتیاز به اوتعلق میگیرد اماکسی که پایش صدانکندیعنی خوب گرم نکرده وامتیازی نخواهدداشت


ارسال شده در تاریخ : جمعه 12 آبان 1391برچسب:, :: 6:41 قبل از ظهر :: توسط : ARASTOO

1ـ محله کاظمی ها   2ـ محله خندق    3ـ محله گاوکشها یا قصاب ها   4ـ محله بربری ها    5ـ محله عشرت آباد 6ـ قاسم آباد  7ـ محله نخعی    8ـ محله کشتارگاه    9ـ اسلام آباد    10ـ ده ورقه   11ـ محله مرادقلی12ـ دوازده متری پشت باسکول    13ـ محله عیسی آباد   14ـ  محله حسین آباد زابلی (تاسیس در دهه 1350)15ـ حاجی آباد   16ـ معصوم آباد   17ـ باقرآباد  18ـ محله سرگزی های روبروی هنرستان فنی زابل19ـ محله سرگزی های قاسم آباد   20ـ محله کوهکنها  21ـ خانه های اسلامی  22ـ محله هیرمند شمالی  23ـ محله غلطک   24ـ محله شاهرودی ها   25ـ محله شیخ آباد  26ـ محله شریعتی  27ـ کوچه علوی  28ـ کوچه لطفی   29محله(کوچه ) علی افشار (هیرمند 65و67 )   30 کوچه سرابندی  31ـ کوچه آس باد  32ـ کوچه بیرجندی ها  33محله گروهبانها  34- محله مسجد پادگان، میدان پادگان)35ـ کوچه هاشم آباد  36 کوچه پاسبانها  37ـ کوچه (محله) کمالی  38- گاراژ سلوکی  39- مسجد حاج آقابزرگ یا مسجد جامع شهر (تاسیس 1289 شمسی)40ـ کوچه فارسی  41- ده خراشادی  42ـ حیدرآباد (از روستای حیدرآباد نخعی تاروستای حیدرآباد فتح الله)  43ـ ده فتح الله  44- محله چاری ها  45ـ حسن آباد  46ـ ده  شهریاری47ـ ده شهید سراوانی یا محله سراوانی یا روستای شهید سراوانی  48ـ سه قلعه  49ـ ولی آباد50ـ محمد آباد جاده بنجار


ارسال شده در تاریخ : چهار شنبه 10 آبان 1391برچسب:, :: 5:50 قبل از ظهر :: توسط : SOHRAB


ارسال شده در تاریخ : چهار شنبه 10 آبان 1391برچسب:, :: 5:46 قبل از ظهر :: توسط : SOHRAB

دایره سازی است از خانواده آلات موسیقی کوبه ای که به آن دف نیز می گویند. در سیستان این ساز تنها سازی است که توسط زنان ساخته می شود و کاربردی عمومی تر دارد  

تولید آن بیش تر از هر ساز دیگر است و نواختن آن را تقریبا همگان و به ویژه زنان به خوبی بلدند و در مراسم جشن های عروسی و ختنه سوران مورد استفاده قرار می گیرد

برای ساخت آن ابتدا چوبی (معمولا از جنس تراشه ی بید) با ضخامت نیم سانتی متر را در آب می گذارند تا نم گیرد و قابل انعطاف شود، سپس آن را به شکل دایره در می آورند. هنگامی که هنوز پوست (معمولا پوست بز) خیس است، آن را روی دایره می کشند و با میخ های ریز به دیواره ی چوبی متصل می سازند

.


ارسال شده در تاریخ : چهار شنبه 10 آبان 1391برچسب:, :: 5:43 قبل از ظهر :: توسط : SOHRAB

پازیارت(پو زیارت)در 44 كيلومتري شمال شرق شهر زابل قرار دارد وطوری ساخته شده كه بايد به حالت تعظيم وارد آن شده و در داخل آن دو اتاق قرار دارد كه توسط يك درب كوچك مرتبط اند .روي مقبره  پارچه سبز كشيده شده و بر سقف آن نيز زنگوله هايي آويزان است. به اعتقاد مردم  اين مكان قدمگاه حضرت ابوالفضل (ع) است ولي به قول صحیح تر،این مکان مقبره دو سيد عالم مي باشد كه در منطقه مشغول ارشاد مردم بوده اند و به احتمال زياد به دست حكام جور آن زمان به شهادت رسيده اند . در مجاورت اين زيارت گاه نيز قبرستان روستا هاي اطراف قرار دارد .   


ارسال شده در تاریخ : سه شنبه 9 آبان 1391برچسب:, :: 3:57 بعد از ظهر :: توسط : ARASTOO

پس ازتصرف کرمان توسط سپاه آقامحمدخان به فرماندهی احمدخان سوادکوهی،شاهزاده زند(لطفعلی خان)به سوی بم گریخت.باتوجه به اینکه جهانگیرخان برادرحاکم سیستانی بم،برای کمک به لشکریان زندبه لطفعلی خان ملحق شده بود،لاکن بارسیدن شاهزاده زندبه بم،وی همراهش نبود.محمدعلی خان سیستانی(حاکم بم) ازلطفعلی خان،حال برادرش راپرسید.لطفعلی خان پاسخ دادکه جهانگیرخان درمسیرراه ازاوجداشده وبزودی به بم خواهدرسید.وی تاسه روزمنتظربرادرش ماند،اماچون خبری ازاونشد،لطفعلی خان رادستگیروبه آقامحمدخان قاجارتحویل داد.وی بااینکارضمن تضمین حکومتش ودریافت جایزه ازخان قاجار،برادرواهالی بم وسیستان راازانتقام جویی خان قاجارحفظ کرد.آقامحمدخان پس ازدستیابی برلطفعلی خان اوراکورکردوبه وضع دردناکی به قتل رساند.

باوجودی که حاکم سیستانی بم دردستگیری شاهزاده زندبه آقامحمدخان قاجارنقش اساسی داشت.لاکن منطقه سیستان دردوره آقامحمدخان،استقلالش راحفظ کردوبه اطاعت دولت مرکزی ایران درنیامد.واقعیت این است که دردوران اولیه حکومت قاجار،سران ایلات وخوانین سیستان بصورت مستقل براین ناحیه حکومت می کردند.

محمدتقی سپهر-کتاب ناسخ التواریخ-ج1-ص70

 


ارسال شده در تاریخ : سه شنبه 9 آبان 1391برچسب:, :: 3:52 بعد از ظهر :: توسط : ARASTOO

خاموش باش، چورِ هامون
بگذار در سکوت بماند شب
بگذار در سکوت بجنبد موج
شايد که در سکوت سرآيد تب!


ارسال شده در تاریخ : دو شنبه 8 آبان 1391برچسب:, :: 2:20 بعد از ظهر :: توسط : ARASTOO

درباره وبلاگ
امیدوارم این یادگاری های مکتوب ناگفته های سرزمینم رابرهمگان روشن نماید. اهورای پاک راشاکرم برآنکه ازجام خدمت ؛به من جرعه ای نوشاندتاگامی درراه اونهم وبه مقام قربش نزدیک گردم. امیدوارم که تلاشم دراهدای این وبلاگ موردرضایت مخاطبین قرارگرفته وباانعکاس نظرات پیرامون مندرجات،مراازانتظارات آینده خودبهره مندفرمایند.
موضوعات
آرشيو وبلاگ
نويسندگان

Alternative content